Kankerplan

In 2023 kregen ruim 77.000 Belgen de diagnose van kanker; een angstwekkend cijfer dat blijft stijgen en boven het EU-gemiddelde ligt. De cijfers van kankersterfte zijn de voorbije jaren wél aanzienlijk gedaald, tot onder het EU-gemiddelde. Als we die daling kunnen aanhouden en tegelijk kanker beter kunnen voorkomen, zijn we aan de winnende hand. Innovatieve behandelingen en vaccins spelen daarin een cruciale rol, maar moeten wel worden gesteund binnen een geïntegreerde aanpak op alle niveaus. pharma.be, de sectorfederatie van innovatieve farmaceutische bedrijven actief in België, engageert zich dan ook 100 % voor de ontwikkeling en uitrol van een nieuw Kankerplan voor België. 

Kanker is een ziekte die ons allemaal raakt, rechtstreeks of via mensen om wie we geven. Maar het is ook een verhaal van hoop: hoop die groeit dankzij een stroomversnelling aan innovaties in chirurgie, diagnostiek, artificiële intelligentie en baanbrekende therapieën zoals immunotherapie en radioligandtherapie.

Die vooruitgang is indrukwekkend. Overlevingskansen blijven stijgen: voor borst- en prostaatkanker bedraagt de 5‑jaarsoverleving intussen respectievelijk 93 % en 99 %. Ook bij long‑ en dikkedarmkanker worden stap voor stap indrukwekkend betere resultaten geboekt, zeker wanneer we deze aandoeningen vroeger opsporen.

Kanker blijft één van de grootste gezondheidsuitdagingen in ons land. Elke dag krijgen tientallen mensen een kankerdiagnose en helaas zijn er ook dagelijks overlijdens te betreuren. Nochtans kan een aanzienlijk deel van deze kankers worden voorkomen. Volgens Europese cijfers is tot 40 % van alle kankers vermijdbaar [1], onder meer via leefstijlinterventies, vaccinatie, screening en vroegtijdige opsporing. Preventie is dus geen bijkomstigheid, maar één van de krachtigste instrumenten om levens te redden én de druk op ons gezondheidszorgsysteem te verlagen.

België blijft een Europese koploper op het gebied van klinisch onderzoek in de oncologie, maar deze positie wordt steeds kwetsbaarder. Om patiënten toegang te blijven bieden tot innovaties en een erkend ecosysteem van excellentie te behouden, is het essentieel om de aantrekkelijkheid van ons land te behouden en te versterken. Het nieuwe nationale kankerplan biedt een uitgelezen kans om hiervoor een ambitieuze en omvattende strategie te uit te werken en te implementeren.

Nu medische innovatie in kankeronderzoek in Europa in een stroomversnelling zit, werkt België aan een hervorming van de terugbetalingsprocedure voor geneesmiddelen, parallel aan een nieuw nationaal kankerplan. Deze unieke samenloop biedt kansen om de toegang tot innovatieve kankerbehandelingen te verbeteren.

Ook patiëntenorganisaties spelen een cruciale rol in de strijd tegen kanker. Zo zaten ze terecht mee rond de tafel bij het uitwerken van het nieuwe nationale kankerplan. In België zetten ze zich dagelijks in om de stem van de patiënt centraal te plaatsen binnen de oncologische zorg. We hopen dat het nieuwe nationale kankerplan deze centrale rol voor de patiënt en de patiëntenorganisatie in de organisatie van de zorg, alleen maar verder zal versterken. Door nauw samen te werken met de biofarmaceutische sector en zorgprofessionals ontstaat niet alleen meer inzicht en begrip, maar ook een reeks concrete initiatieven die patiënten ondersteunen tijdens elke fase van hun ziekteproces. Dankzij hun inbreng komen patiëntgerichte prioriteiten duidelijk naar voren, ontstaat er een constructieve en betekenisvolle dialoog en worden resultaten geboekt die de toekomst van samenwerking en innovatie in de oncologische zorg mee vormgeven.

Het domein van de oncologie is in volle ontwikkeling. We zien een enorme versnelling in de innovatie die er aan een steeds hoger tempo in steeds grotere getalen aankomt. Dit zowel in (robot)chirurgie, in diagnostiek, in artificiële intelligentie, maar ook in biofarmaceutische therapieën en in radiotherapieën. Dat is geweldig nieuws voor patiënten. Het biedt hen steeds betere en nieuwere mogelijkheden om kanker te overwinnen. We moeten ervoor zorgen dat het hele systeem van oncologische zorg klaar is om deze innovaties en de mogelijkheden die ze patiënten bieden te omarmen. Alleen dan kunnen we garanderen dat deze baanbrekende wetenschap ook echt bij de patiënten terechtkomt en voor hen het verschil maakt.

Dankzij de investeringen van de biofarmaceutische sector komen er elk jaar innovatieve behandelingen bij die niet alleen de overlevingskansen maar ook de levenskwaliteit van patiënten beduidend verbeteren. 

We gingen in gesprek met twee experten in oncologie over de belangrijkste doorbraken en de impact ervan in hun vakgebied en de rol van de biofarmaceutische sector daarin. We vroegen hen meteen ook welke uitdagingen en kansen ze nog zien voor onze sector om de kankerzorg in België verder te verbeteren.

25 jaar geleden werd World Cancer Day gelanceerd om kanker onder de aandacht te brengen en doorbraken te stimuleren in het voorkomen, opsporen en behandelen van deze complexe en veelzijdige ziekte. Helaas is kanker wereldwijd nog steeds één van de belangrijkste doodsoorzaken. Toch weet de biofarmaceutische industrie jaar na jaar positieve resultaten op te tekenen. Zo werden ook in 2023 opnieuw meerdere innovatieve kankerbehandelingen in België goedgekeurd.

Kanker is sinds 2019 de belangrijkste doodsoorzaak in België; elke dag sterven ongeveer 228 Belgen aan kanker. Het huidige kankerplan heeft belangrijke resultaten geboekt maar dateert echter van 2008. Het is onnodig om te vermelden dat er tussen 2008 en nu veel gebeurd is. Ondertussen hebben we enerzijds een enorme vooruitgang geboekt aan technologieën, innovatieve therapieën en inzichten maar anderzijds ook een evolutie ondervonden van problemen en noden bij patiënten en zorgverleners. Tevens neemt het aantal kankerdiagnoses elk jaar toe en daarom is het de hoogste tijd om dit gedateerde kankerplan te herzien. pharma.be tracht, samen met alle andere belanghebbenden, de nood aan een vernieuwd kankerplan onder de aandacht te brengen van de politici aan de vooravond van de federale en regionale verkiezingen. 

Het laatste Belgische Kankerplan dateert al van 2008 en is na 15 jaar aan een grondige update toe. Het houdt immers onvoldoende rekening met de laatste nieuwe ontwikkelingen en verbeteringen in kankerzorgbehandelingen.

Jaarlijks wordt bij meer dan 300 kinderen onder de 15  jaar kanker vastgesteld. Gelukkig is doorheen de jaren de zorg en omkadering van deze kinderen sterk verbeterd. Dankzij innovatie in de geneesmiddelenbehandeling is de genezing van kinderen de laatste 40 jaar gestegen van minder dan 50% tot meer dan 80%. 

Op 2 oktober vond de 27ste editie van de jaarlijkse kinderkankerdag plaats in dierenpark Planckendael. Bijna 250 kinderen konden met hun familie genieten van een dag zonder zorgen na een vreselijke diagnose die nog teveel kinderen treft.

pharma.be zet meer dan ooit in op innovatieve behandelingen die zowel de levensverwachting als de levenskwaliteit van kankerpatiënten verhogen. Want elk jaar moeten honderdduizenden mensen in ons land de strijd met kanker aangaan en kanker is de belangrijkste doodsoorzaak in ons land. pharma.be wil dan ook de inspanningen van de industrie in onderzoek en ontwikkeling in de kijker zetten om zo de boodschap ‘Kanker draag je niet alleen’ van deze Dag tegen Kanker extra kracht bij te zetten.

Met het Europese plan tegen kanker wil de Europese Commissie de strijd tegen de ziekte nog opvoeren. Dit plan pakt kanker vanuit alle invalshoeken aan: preventie, diagnose, behandeling en overleving. Op 22 juni organiseerde pharma.be hierover een infosessie, samen met Stichting tegen Kanker. 

Het Belgische Kankercentrum wil met alle belanghebbenden samenwerken om het Europese plan zo goed mogelijk naar de Belgische context te vertalen. Als innoverende farmaceutische industrie staan wij vanuit pharma.be volledig achter dit pleidooi om samen werk te maken van een nieuw Nationaal Kankerplan. 

Kankerbestrijding en preventie blijft ook in België cruciaal. De sector vraagt om samenwerking aan een ambitieus nationaal plan met een holistische benadering van de problematiek (naar Europees model) voor een effectievere aanpak van het kankerbeleid met blijvende aandacht voor innovatie. 

Kanker is, en blijft, een grote bedreiging voor onze samenleving. Kanker is de tweede belangrijkste doodsoorzaak in België; we krijgen er bijna allemaal, vroeg of laat, rechtstreeks of onrechtstreeks, mee te maken. Hoewel de snelheid waarmee innovaties zich in dit domein opvolgen, ongezien is en resulteert in hoopgevende resultaten, blijft verdergaande actie cruciaal. 

Terwijl verleden jaar het Covid-19 virus wereldwijd toesloeg, stierven in Europa ongeveer 1,3 miljoen mensen aan de gevolgen van kanker. Indien er geen bijkomende actie wordt ondernomen zal dit aantal tegen 2035 met 25 % oplopen, waardoor kanker de eerste overlijdensoorzaak wordt. De nood aan samenwerking tussen landen in de strijd tegen deze ziekte is groter dan ooit. Wij steunen daarom het initiatief van de Europese Unie om een Europees kankerplan op poten te zetten.