Opinie - Archief 2024

2024 was een bewogen politiek jaar, waarin op Europees, federaal en regionaal vlak nieuwe bestuursploegen moesten gevonden worden. Allen staan voor grote uitdagingen. De concurrentiekracht, economische groei en werkgelegenheid moeten versterkt worden. Mens en natuur hebben zorg nodig. Tegelijkertijd moeten de overheidsfinanciën op orde worden gebracht. 

In het rapport over de Europese concurrentiekracht van de heer Draghi gepubliceerd in september 2024, werd de farmaceutische industrie geïdentificeerd als van strategisch belang. Niet enkel draagt onze sector bij tot de economische welvaart, het is ook een krachtige drijver voor de gezondheid van de burgers en patiënten, wat voor een vergrijzende bevolking meer en meer belangrijk is.

Deze maand vierden we de opening van onze nieuwe kantoren samen met onze leden, partners en stakeholders. Ons kantoor is een speciale ontmoetingsplaats waar ideeën uitgewisseld kunnen worden, en strategieën kunnen worden afgestemd op de uitdagingen en kansen waar we samen voor staan. Deze locatie weerspiegelt dan ook onze diepe overtuiging dat het opbouwen van relaties en de dialoog met belanghebbenden van fundamenteel belang zijn voor gedragen beslissingen en succesvolle hervormingen. 

Het gezondheidszorgbudget voor 2025 werd niet goedgekeurd in de Algemene Raad van het RIZIV. Hopelijk biedt dit de gelegenheid om het huiswerk te verbeteren. Eens te meer, lag er een pakket maatregelen op tafel dat vooral het geneesmiddelenbudget trof. Meer dan haar aandeel in de overschrijding. Verontrustend is ook dat ditmaal weesgeneesmiddelen (voor zeldzame ziekten) en oncologische geneesmiddelen werden geviseerd. Daarmee zouden heel wat patiënten die deze behandelingen nodig hebben, getroffen kunnen worden! 

De geneesmiddelensector is bereid een inspanning te doen om het gezondheidszorgbudget mee op orde te houden, samen met de andere sectoren. Maar achter het gebruik van geneesmiddelen zitten natuurlijk ook patiënten die toegang moeten kunnen blijven hebben tot de best mogelijke zorg.

De jaarlijkse discussies over het gezondheidszorgbudget komen er weer aan. Een voldoende groei is noodzakelijk want gezondheidsuitgaven zijn een investering. Ook de uitgaven voor geneesmiddelen zijn een investering die bovendien grondig wordt overwogen door de Commissie Tegemoetkoming Geneesmiddelen, ex ante en ex post. Maar wanneer er naar budgettaire ruimte wordt gezocht, wordt er bijna exclusief bespaard op de geneesmiddelenuitgaven. Met een aandeel van 15 % van het budget, 100 % van de besparingen moeten ophoesten: is dat normaal? 

Investeer in gezondheid … en dus ook in geneesmiddelen

Na de recente verkiezingen staan de politiek-verantwoordelijken voor een enorme uitdaging. Europa heeft ons land op de vingers getikt voor het begrotingstekort terwijl de komende jaren de vergrijzingskosten nog verder zullen oplopen. In zulke omstandigheden is het meer dan ooit noodzakelijk het hoofd koel te houden en in te zetten op de juiste prioriteiten. Ons land en de regio’s moeten de ambitie hebben om niet enkel te saneren, maar ook het economisch draagvlak te versterken. Want het is dankzij een versterkt concurrentievermogen, hogere productiviteit en juiste investeringen onder meer in de gezondheid van de burgers, dat we weer perspectief kunnen bieden op beterschap. 

De maatregel “quota goedkoop voorschrijven” is uniek voor België. Sinds 2012 wil de overheid met deze maatregel artsen aanmoedigen om aan hun patiënten de goedkoopste geneesmiddelen voor te schrijven. Huisartsen moeten minstens 60 % “goedkope” geneesmiddelen voorschrijven. Voor specialisten is dit percentage afhankelijk van hun specialisme. Prijscompetitie tussen alternatieve geneesmiddelen wordt hierdoor aangemoedigd, en er zijn nauwelijks prijsverschillen tussen originele geneesmiddelen waarvan het octrooi verlopen is en hun generische of biosimilaire alternatieven. Wat weinigen weten is dat de originele off-patent geneesmiddelen soms zelfs goedkoper zijn!

Onze volgende regeringen staan op de verschillende beleidsniveaus (Europees, federaal en regionaal) voor de uitdaging om enerzijds het hoofd te bieden aan de toegenomen zorgnoden van een ouder wordende bevolking en anderzijds het onder controle houden van de overheidsuitgaven. Op het eerste zicht een gordiaanse knoop, maar de oplossing ligt nochtans voorhanden: investeren in meer innovatie. 

Dankzij innovatieve geneesmiddelen of vaccins bijvoorbeeld kunnen heel wat ziekten effectief behandeld, genezen of zelfs voorkomen worden. Daardoor kunnen veel andere kosten in het gezondheidssysteem vermeden worden. En dit laat ook toe dat mensen langer kunnen deelnemen aan het maatschappelijke leven en ook langer actief kunnen blijven op de arbeidsmarkt. 

De juiste vraag die beleidsmakers in de eerste plaats moeten beantwoorden, is dus hoe deze innovatie te bevorderen en hoe deze sneller bij de patiënten brengen. 

De Belgische innovatieve biofarma sector investeert dagelijks meer dan 15 miljoen euro in onderzoek en ontwikkeling naar nieuwe behandelingen. De beschikbaarheid van nieuwe geneesmiddelen is goed nieuws voor de patiënt, maar ook voor onze samenleving. De economische gevolgen van een gezondere, productievere bevolking zijn onmiskenbaar. Naast de verbetering van de levensduur en -kwaliteit voor de patiënten. Geneesmiddelen en vaccins zijn daarom geen kostenpost maar een investering.

Uit een recent rapport van de OESO blijkt dat het aandeel van de uitgaven voor gezondheidszorg in het BBP van de OESO-landen de komende twee decennia stelselmatig zal blijven toenemen, onder meer door vergrijzing, ook in België.

Sinds enkele jaren start pharma.be het jaar met haar “Clinical Trial Forum”. De reden waarom we dit doen is eenvoudig: klinische studies resoneren met hoop, vooruitgang en het niet aflatende streven naar een betere gezondheid voor iedereen. Dit wensen we elkaar typisch bij het begin van het jaar. Klinische studies weerspiegelen ook de reis van de patiënt: eraan deelnemen is de eerste kans die een patiënt krijgt om de potentiële voordelen van een nieuwe, innovatieve behandeling te benutten.

Voor sommige patiënten, die op die manier toegang krijgen tot een behandeling voor hun ziekte, kan dit hun leven verlengen of kwalitatiever maken. Daar waar zulke behandeling nog niet eerder bestond. Het is deze menselijke impact die er écht toe doet. En die de reden onderstreept waarom pharma.be ernaar streeft om de sterke positie die België vandaag in Europa bekleedt, te behouden.