Rare Disease Day 2026: pharma.be verwelkomt het nieuwe actieplan voor zeldzame ziekten, maar dringt aan op een betere en snellere toegang tot innovatie
pharma.be verwelkomt de nieuwe impuls die wordt gegeven aan de verbetering van de zorg voor patiënten met zeldzame ziekten. Zeldzame ziekten zijn aandoeningen die elk slechts een zeer klein deel van de bevolking treffen, maar waarvan er meer dan 6.000 verschillende bestaan. Hierdoor zijn er in België naar schatting in totaal toch ruim 500.000 mensen met een zeldzame ziekte. Door de complexiteit van zeldzame ziekten en de vaak beperkte medische kennis, duren tijd tot diagnose en behandeling meestal lang, wat een grote impact heeft op het leven van patiënten en hun omgeving.
Het nieuwe nationale actieplan vormt een belangrijke mijlpaal: voor het eerst in jaren ligt er opnieuw een geïntegreerde visie op tafel die de patiënt centraal stelt. Het inkorten van de zogenaamde “patient odyssey” – de vaak jarenlange zoektocht naar een correcte diagnose en de juiste zorg – is daarbij een cruciale stap voorwaarts.
Het plan creëert bovendien een hernieuwd momentum tussen verschillende betrokken stakeholders. Door hen opnieuw samen rond de tafel te brengen, ontstaat er een gedeelde ambitie om de diagnose, zorg en levenskwaliteit van patiënten met een zeldzame aandoening te verbeteren.
België blijft voortrekker in onderzoek, maar deze positie staat onder druk
In 2024 waren aanvragen voor klinische studies rond zeldzame ziekten goed voor 23,7 % van alle klinische onderzoeksaanvragen in België. Dit bevestigt de belangrijke rol van ons land in het internationale onderzoekslandschap.
Om deze leidende positie te behouden, en om patiënten de kans te geven vroegtijdig toegang te krijgen tot innovatieve therapieën, moet België werk maken van een snellere en meer voorspelbare toegang tot nieuwe weesgeneesmiddelen. Enkel wanneer bedrijven voldoende zekerheid hebben over tijdige toegang en inkomsten in België en de Europese Unie, kunnen zij blijven investeren in onderzoek en ontwikkeling (O&O) op onze bodem, en vermijden dat investeringen verschuiven naar regio’s zoals de Verenigde Staten of China.
Dringende nood aan betere toegang tot weesgeneesmiddelen
pharma.be benadrukt dat naast toegang tot gespecialiseerde expertise ook de toegang tot innovatieve en grensverleggende behandelingen essentieel blijft. Een snelle en efficiënte terugbetaling van geneesmiddelen voor zeldzame ziekten zou dan ook terecht één van de pijlers van het nieuwe plan moeten zijn.
De laatste data uit de EFPIA Patients WAIT Indicator 2024 tonen aan dat de toegang tot weesgeneesmiddelen dringend moet worden verbeterd:
- Slechts 47 % van de weesgeneesmiddelen die tussen 2020 en 2023 in Europa werden geregistreerd, was begin januari 2025 beschikbaar voor Belgische patiënten.
- Voor deze geneesmiddelen bedroeg de gemiddelde doorlooptijd tot terugbetaling 637 dagen – bijna 1 jaar en 9 maanden.
- Dit komt bovenop de gemiddelde 4,5 jaar die patiënten nodig hebben om een correcte diagnose te krijgen.
Hoewel de sector niet betrokken was bij de voorbereidende fase van het plan, zijn we vastbesloten om een actieve rol te spelen in de uitwerking en implementatie ervan. België moet niet alleen zorgen voor een sterke verankering van O&O in ons land, maar ook voor een snelle en rechtvaardige toegang tot innovatieve, terugbetaalde behandelingen. De ambitie moet duidelijk zijn: elke patiënt, zeker ook die met een zeldzame ziekte, moet tijdig kunnen rekenen op de meest baanbrekende therapieën die beschikbaar zijn.
Voor patiënten met een zeldzame ziekte telt elke dag. Daarom moeten we alles in het werk stellen om hun toegang tot diagnose én behandeling te versnellen. Met dit nieuwe actieplan zetten we een belangrijke stap vooruit, maar de echte uitdaging ligt nu in een doeltreffende uitvoering. Als sector zijn we bereid om samen te werken met de overheid, zorgverleners en patiëntenorganisaties om deze ambities om te zetten in concrete en merkbare vooruitgang, zodat patiënten met een zeldzame ziekte eindelijk de snelheid en aandacht krijgen die hun situatie vereist.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief
Wil je op de hoogte blijven van het reilen en zeilen binnen de farma-industrie, schrijf je dan in op onze nieuwsbrief!