Innovatie op een strategisch keerpunt: de hoogtepunten van onze Algemene Vergadering van 2026

pharma.be feliciteert AstraZeneca, Janssen-Cilag, Novartis Pharma en Sanofi Belgium — vertegenwoordigd door respectievelijk Angela Thompson, Roxana Botea, Federico Mambretti en Bart Vermeulen — waarvan de mandaten werden verlengd voor een periode van drie jaar en is verheugd Vertex Pharmaceuticals (Belgium) — vertegenwoordigd door Paul Newton — te verwelkomen als nieuwe leden van de Raad van Bestuur.

Wij wensen een speciaal woord van dank te richten aan afscheidnemend bestuurder Bristol-Myers Squibb Belgium, waarvan de team – sinds vorig jaar onder leiding van Karen Costello – de afgelopen drie jaar een belangrijke bijdrage hebben geleverd en waardevolle investeringen hebben gedaan in onze vereniging.

Tijdens het evenement “Innovation at a Crossroads: Stagnation, Scale or Speed?” (Innovatie op een kruispunt: stagnatie, schaal of snelheid?) kwamen de belangrijkste stakeholders uit de sector, vertegenwoordigers van de onderzoekswereld en patiënten bijeen om een essentiële vraag te bespreken: hoe kunnen we de positie van Europa en België behouden en versterken in een mondiale context van toenemende concurrentie? De gepassioneerde discussies werden gevoed door talrijke praktijkervaringen en duidelijke doelstellingen voor de toekomst.Het evenement, geopend door Frédéric Clais (voorzitter van de raad van bestuur van pharma.be), legde de basis voor een strategische reflectie over de toekomst van innovatie, in een context waarin het concurrentievermogen in België onder druk staat. Hoewel de sector over sterke troeven beschikt, vragen de alarmsignalen om bewustwording en duidelijke beslissingen om een meer voorspelbaar kader te garanderen, de toegang van patiënten tot innovaties te versnellen en de waarde ervan ten volle te erkennen. Het is essentieel om vandaag nog actie te ondernemen om de positie van België als referentiecentrum in de levenswetenschappen te behouden.

Het concurrentievermogen van de sector in gevaar

Caroline Ven (CEO van pharma.be) zette vervolgens de toon door te wijzen op het aanzienlijke gewicht van de sector. In Europa draagt de biofarmaceutische sector meer dan 300 miljard euro bij aan de economie en ondersteunt hij meer dan 2,3 miljoen banen. In België in het bijzonder investeert de sector jaarlijks meer dan 6 miljard euro in onderzoek en ontwikkeling (O&O), genereert hij maar liefst 79 miljard euro aan export en vertegenwoordigt hij meer dan 44.000 directe banen, ofwel bijna 140.000 banen in totaal. 

Maar achter deze solide prestaties duiken er alarmsignalen op. Het aandeel van Europa in de wereldwijde investeringen in O&O is gedaald van 41 % naar 31 %. Ook is de Europese deelname aan klinische proeven gedaald van 22 % naar slechts 12 %, terwijl deze activiteiten wereldwijd blijven groeien.

Eén ding is duidelijk: concurrentievermogen is nooit een uitgemaakte zaak. Leiderschap kan niet worden afgedwongen en successen uit het verleden bieden geen enkele garantie voor de toekomst.

Hoe kunnen we het concurrentievermogen van België behouden/herstellen?

Vervolgens kwam een discussiepanel met verschillende experts bijeen rond drie kernvragen:

• Waar willen we innovatie zien ontstaan?

  Onder leiding van Xavier Hormaechea (vicevoorzitter van de raad van bestuur van pharma.be) benadrukte het panel, bestaande uit Ahmad Awada (Chirec Cancer Institute), Lies Vanneste (VIB), Tim De Smet (Universiteit Gent) en Philippe Denoel (WEL Research Institute), het belang van een performant ecosysteem in België, dat in staat is om onderzoek vanaf de eerste fasen te stimuleren. 

• Waar willen we innovatie zien ontstaan?

  Onder leiding van Katrien De Vos (lid van de raad van bestuur van pharma.be) benadrukten Mitchell Silva (Esperity/PatientCentrics), Pierre Van Damme (Universiteit Antwerpen), Tim De Smet en Philippe Denoel de noodzaak van een aantrekkelijke en concurrerende omgeving. Investeringen, partnerschappen en regelgeving spelen hier een sleutelrol om de overgang van onderzoek naar concrete toepassing te ondersteunen.

• Waar willen we dat innovatie een impact heeft op de gezondheid?

  Ten slotte werd de kwestie van de impact op de gezondheid besproken door Ahmad Awada, Mitchell Silva, Lies Vanneste en Pierre Van Damme, onder leiding van Federico Mambretti (lid van de raad van bestuur van pharma.be). De discussies kwamen uit op eenzelfde doelstelling: ervoor zorgen dat wetenschappelijke vooruitgang zich vertaalt in tastbare voordelen voor patiënten, met name door een snelle en rechtvaardige toegang tot innovaties te vergemakkelijken.

  Deze multidisciplinaire dialoog illustreert een gedeelde overtuiging: in een steeds competitiever wordende internationale context moet België een vooraanstaande speler blijven op het gebied van de levenswetenschappen.

De internationale context evolueert echter in een razend tempo. De wereldwijde concurrentie om investeringen, talent en productie wordt steeds heviger, terwijl innovatie voortdurend versnelt. Landen maken duidelijke strategische keuzes en stemmen hun beleid op het gebied van onderzoek, gezondheidszorg en industrie af op een coherente langetermijnvisie.

België moet hetzelfde doen door snelle en gedurfde beleidskeuzes te maken. 

Al decennia lang onderscheidt ons land zich door een streven naar internationale excellentie, een robuuste klinische omgeving, een dicht netwerk van partnerschappen en een bijzonder innovatieve biofarmaceutische sector. Samen vormen deze troeven de basis van een unieke ‘positieve spiraal’.

Wat vandaag ontbreekt, is niet het potentieel, maar een duidelijke en holistische aanpak om dit ecosysteem te versterken en te verankeren voor de toekomst.

In die geest werd de Life Sciences Declaration gepresenteerd. Met deze Life Sciences Declaration, gesteund door bio.be, roepen we samen de, Belgische beleidsmakers op om coherente maatregelen te nemen die innovatie ten dienste van de patiënten versnellen en de positie van België als toonaangevend centrum voor de levenswetenschappen in Europa en daarbuiten versterken.