België, waar biosimilars thuiskomen - Waarom het doemverhaal over biosimilars in België niet klopt

Vandaag zijn er in België twintig off‑patent biologische moleculen mét biosimilar concurrentie, samen goed voor een omzet van ongeveer 663 miljoen euro in 2025. Daartegenover staan in de praktijk slechts drie moleculen waarvoor er wel door het EMA‑goedgekeurde biosimilars bestaan, maar waarvoor nog geen marktintroductie in België heeft plaatsgevonden. Hiervoor bestaan bepaalde verklaringen. Binnen de zeer specifieke insulinemarkt gaat het om een molecule waarvoor de biosimilar met productieproblemen kampt en om een derde molecule waarvan het patent/octrooi recent is verstreken waardoor de biosimilars over onvoldoende tijd beschikten om op de markt te komen. Met andere woorden: in vrijwel alle relevante gevallen vinden biosimilars, na het patentverlies van het origineel geneesmiddel, wel degelijk hun weg naar de Belgische markt.

Wanneer er op Europees niveau meerdere biosimilars beschikbaar zijn, vertaalt zich dat doorgaans ook in een bredere aanwezigheid op de Belgische markt. Voor tien van de vijftien biologische moleculen die al langer hun octrooibescherming verloren, zijn er in België minstens twee, en vaak drie tot zelfs zeven biosimilars beschikbaar wanneer er op EMA-niveau meerdere zijn goedgekeurd. Ook bij de biologische moleculen die recenter hun octrooibescherming hebben verloren, zien we hetzelfde patroon: voor vier van de vijf moleculen is er inmiddels meer dan één biosimilar op de Belgische markt, en in sommige gevallen loopt dit zelfs op tot zeven. Daarnaast blijkt, weinig verrassend, dat moleculen met hogere verkoopvolumes ook meer biosimilars aantrekken.

Het gebruik van biosimilars neemt de voorbije jaren gestaag toe. Het gewogen verkoopsaandeel steeg van 6 % in 2018 naar 48 % in 2025. In het ziekenhuissegment is deze evolutie bijzonder uitgesproken: het aandeel biosimilars groeide er van 9 % naar 65 %. 

Ook in termen van volume (Defined Daily Dose - DDD’s) vertegenwoordigen biosimilars in ziekenhuizen inmiddels ongeveer 64 % van het totale gebruik. Maar ook in het segment van de publieke officina is een duidelijke groei zichtbaar, met een stijging van het gewogen verkoopsaandeel van 2 % in 2018 tot 31 % in 2025.

Deze marktaandelen vertalen zich ook duidelijk in absolute volumes. Sinds 2018 is de omzet van biosimilars bijna verzesvoudigd: van ongeveer 40 miljoen euro tot meer dan 227 miljoen euro in 2025. Vooral het ziekenhuissegment levert hier een substantiële bijdrage, met een omzet voor biosimilars van meer dan 154 miljoen euro in 2025.

Het totaal aantal dagelijkse dosissen (DDD’s) steeg in dezelfde periode van 3,2 miljoen naar ruim 15,4 miljoen. Bovendien zijn sinds de introductie van biosimilars de meeste markten gegroeid, wat betekent dat in markten die zelf in expansie zijn, biosimilars terrein winnen. Dit geldt weliswaar niet voor alle markten: sommige zijn gekrompen omdat voor de patiënt betere therapeutische alternatieven beschikbaar kwamen. 

Ook het argument dat biosimilars België zouden verlaten, houdt geen stand. In bijna tien jaar tijd hebben slechts zes biosimilars de Belgische markt verlaten, en in vrijwel alle gevallen bleven andere biosimilars beschikbaar. Het gaat met andere woorden om individuele commerciële keuzes, niet om een structureel probleem van marktfalen.

Vooruitkijkend is het potentieel voor de biosimilars duidelijk. Van de biologische geneesmiddelen die tussen 2026 en 2028 off‑patent gaan, samen goed voor ongeveer 355 miljoen euro verkoop in 2025, situeert 96 % van de omzet zich in het ziekenhuissegment. Dit biedt biosimilars ruime opportuniteiten om hun positie op de Belgische markt verder te verstevigen. Ziekenhuizen zijn immers verplicht openbare aanbestedingen te organiseren voor hun aankopen. Om hen daartoe te stimuleren alsook om het gelijk speelveld op deze markt te garanderen, werden de regels recent nog aangescherpt. Het marktaandeel van de biosimilars in het ziekenhuissegment is dan ook in essentie het resultaat van deze aanbestedingsprocedures. 

Een hogere uptake van biosimilars leidt in België niet tot extra besparingen. Hun komst zorgt wel voor de toepassing van een verplichte prijsdaling die geldt voor zowel het originele biologische geneesmiddel als de biosimilar. In de praktijk zijn de prijzen van off‑patent originele biologische geneesmiddelen en hun biosimilars daardoor vrijwel altijd identiek. Een hogere marktpenetratie van biosimilars vertaalt zich dan ook niet in extra besparingen binnen het geneesmiddelenbudget. Dit staat in schril contrast met de meeste andere landen, waar biosimilars wel goedkoper zijn dan het origineel. Dat hun marktaandeel daar dan soms hoger ligt, is dan ook weinig verassend. Tegelijkertijd roept dit de vraag op waarom aanbieders van biosimilars in België hun prijzen niet verder laten dalen, zoals in het buitenland, om zo bijkomend marktaandeel te verwerven.

Noot: De analyse waarop dit artikel is gebaseerd is op aanvraag beschikbaar bij de auteurs.