Geneesmiddelen leveren de Belgische schatkist geld op

België huisvest een bijzonder sterke biofarmaceutische sector. De sector staat garant voor tienduizenden hoogwaardige jobs, enorme investeringen in onderzoek en ontwikkeling (O&O) en is wereldwijd koploper in export per capita. Dit economische ecosysteem zorgt jaarlijks voor een substantiële stroom aan inkomsten voor de overheid. 

Een belangrijk deel van deze inkomsten bestaat uit directe bijdragen. Enerzijds gaat het om de lasten op arbeid, met name de bedrijfsvoorheffing en de sociale bijdragen die worden ingehouden op de lonen van werknemers. Door de omvang van de sector en de hoogkwalitatieve tewerkstelling lopen deze bijdragen in 2024 op tot een substantieel bedrag van ongeveer 3 miljard euro. Anderzijds zijn er de belastingen en taksen, waaronder de vennootschapsbelasting, bedrijfsbelastingen, BTW en de RIZIV-taksen. Samen zijn deze goed voor meer dan 2,8 miljard euro in 2024.

Naast deze directe bijdragen genereert de sector ook indirecte inkomsten voor de overheid. Deze vloeien voort uit de brede economische activiteit die de sector creëert via binnenlandse aankopen van grondstoffen, handelswaren, diensten en diverse goederen. Deze transacties zorgen elders in de economie voor bijkomende omzet en tewerkstelling. Ook daaruit vloeien opnieuw inkomsten voor de overheid voort. In 2024 waren deze indirecte inkomsten goed voor nog eens ongeveer 1 miljard euro. 

Al deze cijfers werden berekend via een transparante en reproduceerbare methodiek, uitgebreid toegelicht in het Report to Society 2025 van pharma.be.

Samengeteld genereerde de biofarmaceutische sector in 2024 ongeveer 6,8 miljard euro aan inkomsten voor de Belgische overheid, terwijl de overheidsuitgaven aan de sector in datzelfde jaar beperkt bleven tot ongeveer 4,6 miljard euro voor geneesmiddelen en vaccins. De overheid ontving dus ruim 2 miljard euro meer dan ze uitgaf, wat neerkomt op een opvallend netto‑overschot.

Dit netto‑overschot is geen toeval of een eenmalig fenomeen. Het saldo is al jaren positief en groeit bovendien sterk: van 197 miljoen euro in 2015 tot 1,1 miljard euro in 2022, en uiteindelijk tot meer dan 2 miljard euro in 2024. Deze evolutie toont hoe de economische performantie van de sector zich jaar na jaar vertaalt in stijgende inkomsten voor de overheid, meer dan die investeert in de vergoeding van terugbetaalde geneesmiddelen.

Bovendien wordt er nog geen rekening gehouden met de effecten die nieuwe geneesmiddelen hebben op patiënten en hun omgeving. Ze genezen of beheersen ziekten, waardoor patiënten langer leven en een hogere levenskwaliteit genieten. Bovendien krijgen mensen dankzij succesvolle behandelingen vaak een deel van hun normale leven terug: ze kunnen opnieuw werken, hun sociale activiteiten hervatten of hoeven minder vaak naar het ziekenhuis. De gezondheidswinst vertaalt zich zo ook in een economische winst, voor patiënten, werkgevers en de samenleving. Deze positieve economische meerwaarde komt nog bovenop het netto-overschot in het voordeel van de Belgische overheid. 

België neemt hiermee wereldwijd een unieke positie in en vormt de uitzondering waarbij de balans positief uitslaat in het voordeel van de overheid. In de meeste landen staan er tegenover de uitgaven voor geneesmiddelen, waaraan de overheid niet kan ontsnappen, veel minder inkomsten voor de overheid, gegenereerd door de economische activiteit van de sector. Dit model wekt dan ook internationale belangstelling, omdat het illustreert hoe een sterke biofarmaceutische sector zowel de volksgezondheid als de overheidsfinanciën ten goede komt.

Deze unieke situatie is geen toevalstreffer, maar mede het resultaat van jarenlang beleid dat een gunstig klimaat voor de farmaceutische sector heeft gecreëerd. Denk aan onze kwalitatieve ziekenhuizen en onderzoeksinstellingen, de ondersteuning van O&O-activiteiten, het talent van onze arbeidskrachten, de specialisatie van de logistieke partners en de efficiëntie van het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG). Beleidsmakers moeten er dan ook alles aan doen om deze troef te behouden en te versterken.

België moet daarom aantrekkelijk blijven voor investeringen door farmaceutische bedrijven. Stabiliteit en voorspelbaarheid in regelgeving en fiscaliteit zijn cruciaal, net zoals de toegang voor hun geneesmiddelen tot de Belgische markt. Bedrijven investeren graag waar ze vertrouwen hebben in de toekomst. Een competitief klimaat, met steun voor innovatie en geen overmatige ad-hoc besparingen, zal ervoor zorgen dat België zijn koppositie kan behouden.

Bovendien zullen patiënten en de economie de vruchten plukken als België nieuwe baanbrekende geneesmiddelen snel vergoedt en inzet. Vlottere toegang trekt bovendien klinische studies en lanceringen aan, wat de lokale sector verder versterkt en zo opnieuw voor meer tewerkstelling en inkomsten zorgt.

België is het bewijs dat investeren in de biofarmaceutische sector loont. We genieten van uitstekende zorg en de sector genereert tegelijk extra inkomsten voor de overheid. Dat positieve verhaal moeten we blijven ondersteunen en uitbouwen. De overheid en de sector moeten daarom samen dringend aan de slag, want van de laatste economische cijfers staan er vele in het rood. De huidige sterke economische voetafdruk en de bijhorende inkomsten voor de overheid staan op het spel. En dan blijven alleen de uitgaven voor geneesmiddelen over. België moet dus duidelijke keuzes maken.