World AMR Awareness Week 2026: One Health. One action. Voorkom antimicrobiële resistentie NU

Nieuws
Newsletter
Informatie
Sector
Gezondheidsbeleid

De gezondheid van mensen, dieren en het milieu zijn namelijk nauw met elkaar verbonden. Dieren maken integraal deel uit van ons dagelijks leven, of ze nu gezelschapsdieren zijn, een bron van voedsel vormen of een essentiële rol spelen in onze samenleving (therapie, hulpverlening, veiligheid). Door hun gezondheid te beschermen, beschermen we ook onze eigen gezondheid en die van onze planeet. Daarom is het zo van belang om de werking van antibiotica te blijven garanderen voor alle sectoren.

Het One Health-concept heeft tot doel toekomstige gezondheidsrisico's te voorkomen, op te sporen en te beheersen door samenwerking tussen alle sectoren te bevorderen: humane geneeskunde, diergeneeskunde, landbouw en milieu. Deze aanpak maakt het mogelijk om voedselveiligheid en biodiversiteit beter te beheren en epidemieën en chronische ziekten te voorkomen. Het staat centraal in de wereldwijde strategieën tegen antimicrobiële resistentie (AMR). 

Antimicrobiële resistentie: een groeiende bedreiging

Overmatig of onjuist gebruik van antibiotica bij mensen en dieren bevordert het ontstaan van resistente bacteriën, waardoor behandelingen minder effectief worden. In Europa worden jaarlijks naar schatting 670.000 infecties en 33.000 sterfgevallen in verband gebracht met AMR.

In België wordt het juiste gebruik van antibiotica gecontroleerd door organisaties zoals Antimicrobial Consumption and Resistance in Animals (AMCRA - dieren) en Belgian Antibiotic Policy Coordination Commission (BAPCOC - mensen), met de steun van pharma.be. Deze worden jaarlijks gepubliceerd in het BELMAP rapport [1].

  1. Door een intensieve samenwerking met de sector de voorbije jaren blijven de verkoop en gebruikscijfers van antimicrobiële middelen bij dieren dalen. Ten opzichte van 2011 werd in 2025 een totale reductie van 64,9 % in de verkoop van antibiotica geregistreerd. De verkoop van de met antibiotica gemedicineerde voeders daalde met 91,5 %: een heel mooi resultaat dat veelbelovend is ten opzichte van de doelstelling die de sector heeft voorgesteld, namelijk het stopzetten van de productie van met antibiotica gemedicineerde voeders tegen eind 2026. Vanaf 2027 komen hier ook de gebruiksdata van paarden, aquacultuur en gezelschapsdieren bij om een breder beeld te krijgen op het gebruik van antibiotica in de sector.
     
  2. De aanpak rond antibioticagebruik bij mensen in België evolueert eveneens in de goede richting. Volgens de opvolgingsaudit van het Rekenhof is het aantal terugbetaalde antibiotica met 8 % gedaald en gaat de omkadering van het voorschrijven en afleveren van antibiotica er over het algemeen op vooruit. Een aandachtspunt blijft de toename van voorschriften buiten de terugbetalingsvoorwaarden en dus buiten de controle van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV). De geboekte vooruitgang vormt een goede basis om verder te werken aan een verantwoord en doeltreffend antibioticagebruik [2].

De One Health-aanpak van België: nationaal actieplan antimicrobiële resistentie

Om deze dreiging tegen te gaan, is in België een nationaal AMR-actieplan opgesteld [3]. Het plan bouwt voort op 25 jaar Belgische inspanningen tegen antimicrobiële resistentie en wil de aanpak de komende jaren verder versterken, met concrete doelstellingen tegen 2030 die aansluiten bij zowel nationale prioriteiten als Europese ambities. Centraal staat de One Health-benadering, waarbij de gezondheid van mens en dier en de rol van het milieu samen worden bekeken.  Het ontwerpplan omvat daarom acties rond menselijke gezondheid, diergezondheid en milieu en zet de Belgische aanpak van AMR op een gecoördineerde manier verder. Het vertrekt vanuit een interfederale en multisectoriële governance om de coördinatie tussen de verschillende domeinen vorm te geven.

Dit plan omvat onder meer volgende acties: 

  • Verdere ontwikkeling en harmonisering van surveillance en gegevensverzameling, met geïntegreerde rapportering via BELMAP;
  • Voortzetting van opleiding, communicatie en sensibilisering van zowel professionals als het brede publiek rond verantwoord gebruik van antimicrobiële middelen;
  • Meer monitoring en evaluatie van beleidsmaatregelen, zodat kan worden nagegaan welke interventies daadwerkelijk effect hebben.

Tarifering Per Eenheid (TpE) Antibiotica: samenwerking in de uitvoering blijft cruciaal

In het federale regeerakkoord van 4 februari 2025 is de “aflevering per behandelingstermijn” van antibiotica opgenomen. Het principe is eenvoudig: patiënten krijgen de hoeveelheid antibiotica mee die nodig is om hun voorgeschreven behandeling volledig af te werken.

Voor de meeste patiënten zal er in de praktijk weinig veranderen. Voor veel antibioticabehandelingen bestaat vandaag al een verpakking met een gepaste hoeveelheid. In dat geval krijgt de patiënt bij de apotheker gewoon de gebruikelijke verpakking mee, zoals dat nu ook gebeurt. Alleen wanneer de voorgeschreven behandeling niet overeenkomt met een beschikbare verpakkingsgrootte, wordt het verschil merkbaar. Als een patiënt bijvoorbeeld minder tabletten nodig heeft dan er in de verpakking zitten, kan de apotheker de verpakking openen en precies het aantal tabletten of capsules meegeven dat voor de behandeling nodig is. Vanaf 1 januari 2027 wordt dit principe toegepast voor terugbetaalde antibiotica die patiënten thuis innemen, genaamd orale antibiotica in een vaste vorm zoals bijvoorbeeld tabletten en capsules. Het doel is vooral te vermijden dat patiënten na hun behandeling onnodig antibiotica overhouden. Zo blijven er minder restanten thuis liggen die later verkeerd of zonder advies van een arts zouden kunnen worden gebruikt.

pharma.be staat volledig achter het overkoepelende doel van passend gebruik. Elk initiatief dat bijdraagt aan een passend gebruik van geneesmiddelen verdient een zorgvuldige, op bewijs gebaseerde beoordeling. pharma.be wil echter benadrukken dat verpakkingsformaten bestaan binnen een streng gereguleerd Europees en mondiaal ecosysteem dat de kwaliteit, veiligheid en continuïteit van de toeleveringsketen waarborgt. Bijgevolg zal enkel in het uitzonderlijk geval er geen passende verpakking beschikbaar is, de apotheker de verpakking mogen openen om het nodige aantal af te leveren.

Kortom: voor de meeste patiënten die een antibiotica behandeling nodig hebben, verandert er met deze maatregel weinig. Als er een geschikte verpakking bestaat, levert de apotheker die gewoon af zoals vandaag. Alleen in het uitzonderlijk geval wanneer de verpakking niet zou overeenkomen met de voorgeschreven behandeling, zal de patiënt van de apotheker een aangepaste hoeveelheid meekrijgen.

Door samen onze verantwoordelijkheid op te nemen, bundelen we de krachten om antibioticaresistentie terug te dringen en de werkzaamheid van antibiotica te helpen behouden voor mens en dier, vandaag én voor toekomstige generaties.

Marjan-Willaert-October-2026
Marjan Willaert
Policy Advisor – Market Access & SME-accountmanager
Oona-Van-Nieuwenhove-October-2026
Oona Van Nieuwenhove
Animal & Public Health Advisor
Become a member

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Wil je op de hoogte blijven van het reilen en zeilen binnen de farma-industrie, schrijf je dan in op onze nieuwsbrief!