Tuberculose : België speelt een voortrekkersrol in de huidige behandelingen

21/03/2014

Werelddag van de Tuberculose - 24 maart :

Ter gelegenheid van de Werelddag van de Tuberculose op maandag 24 maart wilt pharma.be de aandacht trekken op de uitzonderlijke rol die een aantal Belgische farmaceutische bedrijven gespeeld hebben bij het opsporen en de behandeling van de ziekte.


Tuberculose (TBC) wordt veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium tuberculosis die door Robert Koch in 1882 in Berlijn ontdekt werd. Op dat moment leden Europa en de Verenigde Staten onder de uitbarsting van tuberculose, die toen de dood van één persoon op zeven veroorzaakte. Tuberculose is de dag van vandaag in het Westen nog steeds aanwezig en blijft onder de vorm van epidemieën in ontwikkelingslanden aanhouden. Voor 2013 schat de WGO dat 8,6 miljoen onder de ziekte leden en er 1,2 miljoen van gestorven zijn[1]. 

In België moet tuberculose verplichtend aangegeven worden en is de behandeling gratis. In 2012 werden 987 gevallen geïdentificeerd waarvan 312 in Brussel (incidentie 27,4/100.000), 415 in Vlaanderen (incidentie 6,5/100.000) et 260 in Wallonië (incidentie 7,3/100.000)[2]. Een belangrijk deel van de tuberculeuzen (24%) treft men onder mensen die zich in een zorgwekkende situatie bevinden (asielzoekers, illegalen, daklozen, gevangenen en HIV-positieven). 

Alle patiënten die besmet worden door antibiotica-gevoelige kiemen krijgen een behandeling met drie of vier antibiotica die volledig door de ziekenfonds terugbetaald worden. Wie niet beroep kan doen noch op de ziekenfonds, noch op het OCMW, kan gratis gebruik maken van het project « Belta-TB »[3]. Dit project van de federale regering in partnershap met private ondernemingen (leden van pharma.be) streeft ernaar geneesmiddelen ter beschikking te stellen voor alle mensen in nood. 

Bij tuberculose is een tijdige diagnose essentieel : zij geeft inderdaad toegang tot een preventieve behandeling tijdens de incubatiefase van de ziekte. Het is namelijk een Belgische KMO die zowel eerstelijnsantibiotica, isoniazide -te gebruiken tijdens de incubatietijd als tweedelijnsantibiotica, rifampicine - te gebruiken na de incubatietijd, ontwikkeld heeft en op de markt brengt. Deze Belgische KMO is overigens de belangrijkste leverancier van een referentielaboratorium van de WGO. 

De therapeutische behandeling van tuberculose is zwaar gezien zij gedurende zes maanden een tri- of quadritherapie vergt. 

Resistentie van TBC kiemen tegen antibiotica is een groeiend probleem. Deze multiresistentie plaatst het medisch korps en de internationale gezondheidsautoriteiten voor een grote uitdaging: 3,7% van de nieuwe gevallen van tuberculose zijn multiresistent [4]. 

In deze context wenst pharma.be de prestatie van Belgische artsen in het daglicht te stellen : in de voorbije jaren zijn ze erin geslaagd om, dankzij de steun van een belangrijk Belgisch farmaceutisch bedrijf, een innovatief antibioticum, bedaquiline, te ontwikkelen. Dit antibioticum behandelt multiresistente pulmonaire TBC gevallen. Het is circa 40 jaar geleden dat voor het laatst een nieuw anti-TBC middel werd ter beschikking gesteld. Bedaquiline werd onlangs, op 6 maart ll., door het European Medicines Agency (EMA) goedgekeurd. pharma.be verheugt zich om deze beslissing aangezien dit geneesmiddel een tijdelijke 'voorwaardelijke' vergunning (AMM) gekregen heeft (in afwachting van de resultaten van fase III klinische studies). 

Catherine Rutten, CEO pharma.be: "Het belang van de Belgische farmaceutische bedrijven in de ontwikkeling van geneesmiddelen tegen tuberculose is aanzienlijk. De belangstelling voor deze ziekte omhelst een hoge maatschappelijke verantwoordelijkheid, waar we trots mogen op zijn".  

[1] Global Tuberculosis Report 2013, WHO (World Health Organization) 

[2] Cijfergegevens van FARES (Fonds des Affections Respiratoires)

[3] Website van het Belta-TB project

[4] Factsheet on Multidrug-resistant tuberculosis, WHO (World Health Organization)