Intellectuele eigendomsrechten

Wat is het?

Intellectuele eigendomsrechten, zoals octrooien, verlenen de houders ervan een exclusief en tijdelijk recht om hun intellectuele eigendom op een beperkt grondgebied te exploiteren.

Zei je "tijdelijk"?

Het octrooi heeft immers een levensduur van 20 jaar vanaf de dag van indiening van de aanvraag. Wetende dat een nieuwe molecule waarvoor een octrooi is aangevraagd, nog gedurende een tiental jaren moet worden onderzocht, ontwikkeld en getest voordat de gezondheidsautoriteiten de beschikbaarheid ervan voor patiënten toestaan... Het geneesmiddel zal dus in werkelijkheid slechts gedurende een tiental jaren door het octrooi worden beschermd.

In de praktijk wordt het geneesmiddel dus gemiddeld gedurende 12 tot 15 jaar commercieel beschermd, hetgeen minder is dan de 20 jaar bescherming die het octrooi theoretisch biedt voor andere industriële sectoren.

Waarom gebruik je ze?

ZIJ BEVORDEREN INNOVATIES binnen een wettelijk kader.

ZIJ STIMULEREN INNOVATIE, die essentieel is voor economische groei. Zo moedigen zij farmaceutische bedrijven aan om te investeren in zeer dure (tussen 1 en 1,5 miljard euro) en langdurige (8 tot 12 jaar) onderzoeksprogramma's voor de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen.

ZE BESCHERMEN INNOVATIES. Octrooien hebben zowel een defensieve als een strategische waarde. Zij verhogen de waarde van de onderneming, of het nu gaat om een klein biotechbedrijf of een groot farmaceutisch laboratorium. Octrooien zijn de enige activa die waardevol zijn voor jonge technologiebedrijven en zijn bovendien van vitaal belang voor hun voortbestaan, vandaar de inzet van echte octrooistrategieën. 

Hoe zit het met vaccins/behandelingen tegen Covid-19?

IE-rechten vertragen de vaccinatie niet, integendeel. Ze hebben het mogelijk gemaakt om onderzoek en ontwikkeling bij veel biofarmaceutische spelers over de hele wereld te stimuleren.

Dwanglicenties of vrijstellingen van de intellectuele eigendom vereisen technologieoverdracht en expertise bij het opstarten van een nieuwe productie-eenheid die niet noodzakelijkerwijs hand in hand gaan. Dit gebeurt op basis van vrijwillige vergunningen. Maar zelfs dan blijft het moeilijk.

Verscheidene vaccinproducenten hebben reeds vrijwillige licenties verleend aan derden om de wereldwijde productie zo snel mogelijk op te voeren. Maar gezien de complexiteit van het proces en de behoefte aan technische infrastructuur en deskundigheid, zal dit tijd vergen. De verplichte licentiëring biedt in dit geval geen oplossing en zou zelfs kunnen leiden tot ernstige kwaliteits- en veiligheidsproblemen. Het sleutelwoord blijft dus wereldwijde samenwerking.

Wat als de intellectuele eigendomsrechten zouden worden opgegeven?

  • Dit kan ertoe leiden dat grondstoffen en voorraden van efficiënte en gevestigde toeleveringsketens worden afgeleid naar minder efficiënte productielocaties waar de productiviteit en de kwaliteit een probleem kunnen vormen. Dit opent de deur voor namaakvaccins.

  • Het vergroten van de capaciteit vereist de vaardigheden en technische know-how van de ontwikkelaar van het vaccin om partnerorganisaties bij de productie te betrekken. Een dergelijke expansie kan niet worden bereikt door te hopen dat tot dusver onbekende fabrieken over de hele wereld zullen toetreden tot het complexe proces van de productie van vaccins.

  • Het zou de stimulans voor bedrijven wegnemen om onderzoek te doen naar nieuwe varianten, diagnostica, behandelingen en vaccins ter bestrijding van het coronavirus.

  • Het zou ook elke op innovatie gebaseerde reactie op toekomstige pandemieën tenietdoen.

Intellectuele eigendom in België

  • In de afgelopen vijf jaar is het aantal farmaceutische en biotechnologische octrooiaanvragen met een derde toegenomen.

  • Dit komt neer op bijna één octrooiaanvraag per dag (farma en biotech).

  • Farma en biotech zullen in 2020 goed zijn voor ongeveer 15% van alle octrooiaanvragen (EOB) in België.

  • In de afgelopen vijf jaar is het aantal farmaceutische en biotechnologische octrooiaanvragen procentueel vier keer zo sterk gestegen als het totale aantal octrooiaanvragen.